آغاز به کار واحد اختلالات رفتاری خواب آزمایشگاه علوم اعصاب ( مغز، شناخت و رفتار) در دانشگاه علوم پزشکی شیراز

 

واحد اختلالات رفتاری خواب، با هدف شناسایی و بررسی مشکلات افراد در هنگام خواب، امروز به بهره برداری رسید.

به گزارش “وب دا” در شیراز، رییس دانشگاه علوم پزشکی شیراز در آیین آغاز به کار این آزمایشگاه، گفت: در دانشکده علوم و فناوری های نوین پزشکی دانشگاه ۶ گروه مستقر هستند که در ارتباط با نانوتکنولوژی، بایوتکنولوژی، مهندسی با بیولوژی تولیدمثل، پزشکی مولکولی و علوم اعصاب کار می کنند، تمام اساتید و دانشجویان این دانشکده جوان، با انگیزه و با همت هستند.

دکتر “محمدهادی ایمانیه” با بیان اینکه امروز سیستم بررسی رفتاری اختلال خواب در اینجا به بهره برداری می رسد، ابراز امیدواری کرد که با همکاری این دانشکده با گروه های بالینی به ویژه گروه های روان پزشکی، روانشناسی و گروه نورولوژی دانشگاه، بتوان اختلالات مرتبط با خواب، بی خوابی ها و مشکلاتی که مردم در رابطه با خواب دارند را شناسایی کرد و به رفع این مشکلات کمک شود.

او اضافه کرد: در این مرکز کارهای تحقیقاتی، آموزشی و درمانی انجام می شود، راه اندازی این مرکز با همکاری بسیار خوب معاونت تحقیقات و فناوری ریاست جمهوری با دانشگاه علوم پزشکی شیراز و اساتید دانشگاه انجام شده که اتفاق خوب و مبارکی است.

رییس دانشگاه، ادامه داد: برای راه اندازی و تجهیز این آزمایشگاه، حدود ۲۰۰ میلیون تومان هزینه شده است.

دکتر ایمانیه همچنین از پیش بینی برای اختصاص ساختمان جدیدی به این دانشکده در پردیس شهید دوران خبر داد.

در ادامه، رییس دانشکده علوم و فناوری های پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به آغاز به کار واحد اختلالات رفتاری خواب (BSDU) آزمایشگاه علوم اعصاب(مغز، شناخت، رفتار) این دانشکده، گفت: اختلالات شایع خواب شامل بی خوابی، خواب‌آلودگی زیاد روزانه و خستگی، اختلالات تنفسی هنگام خواب، اختلالات حرکتی هنگام خواب و اشکالات رفتاری هنگام خواب، در درصدی از افراد جامعه به شکلی مهم و آزاردهنده، دیده می شود.

دکتر “یونس قاسمی” افزود: توجه نکردن به اختلالات خواب و درمان نکردن آنها نه تنها به کارآیی پایین افراد، بلکه به تبعات قابل توجه جسمی و روانی منجر می شود، چنانچه هر یک از ما درجاتی از اختلالات خواب را تجربه می کنیم، ممکن است ارزیابی از سوی متخصص اختلالات خواب و اقدامات تشخیصی و درمانی در مورد ما ضرورت بالینی جدی داشته باشد.

او با بیان اینکه رشد روزافزون تعداد کلینیک های خواب و تعداد زیاد افرادی که برای انجام تست های تشخیصی اختلالات خواب به این مراکز ارجاع داده می شوند، نیاز توجه به کیفیت انجام تست خواب را در کشور، بیش از پیش می کند؛ ادامه داد: تشخیص به موقع و دقیق این اختلالات، نقش ویژه ای در حفظ و ارتقای سلامت جسمی و روانی افراد، افزایش بهره وری و کارایی و همچنین کاهش حوادث شغلی و تصادفات جاده ای دارد، در بررسی اختلالات خواب و درمان آنها تست های مختلفی طراحی، استاندارد و معرفی شده است که مهم ترین آنها شامل “پلی سومنوگرافی” شبانه، تست سنجش میزان خواب آلودگی در روز، تست سنجش میزان توانایی بیدار ماندن و تیتراسیون CPAP هستند.

رییس دانشکده علوم نوین، اضافه کرد: هزینه راه اندازی و خرید دستگاه های واحد اختلالات رفتاری خواب به مبلغ دو میلیارد ریال، از بودجه دانشگاه علوم پزشکی و ستاد علوم شناختی است. 

مدیر گروه علوم اعصاب دانشکده علوم و فناوری های نوین پزشکی شیراز، تست خواب یا “پلی سومنوگرافی”، را متداول ترین تستی معرفی کرد که در مراکز اختلالات خواب انجام می شود و توضیح داد: این تست برای تشخیص بسیاری از اختلالات خواب به عنوان روش استاندارد محسوب می شود که می توانیم به سندرم وقفه موقت تنفسی(آپنه) خواب از نوع انسدادی، سندرم آپنه خواب مرکزی، حرکات ریتمیک اندام هنگام خواب و حملات خواب در مدت روز اشاره کنیم؛ یکی از عوارض و نشانه های مشترک این اختلالات، خواب آلودگی در مدت روز است؛ استفاده مستقیم پلی سومنوگرافی  در تشخیص خواب آلودگی در روز، به کاربرد آن در تست های ارزیابی خواب آلودگی در روز و میزان توانایی در بیدار ماندن بر می گردد که به صورت اختصاصی به این منظور طراحی شده است.

دکتر “محمد نامی” افزود: با انجام  تست خواب، مراحل مختلف خواب(خواب سبک، خواب عمیق و خواب رویا) و اتفاقات غیرطبیعی هنگام خواب تشخیص داده می شوند؛ در این روش با بررسی امواج مغزی و قلبی، وضعیت تنفس، میزان اکسیژن خون و حرکات بدن می توانیم بسیاری از اختلالات و بیماری های خواب را تشخیص دهیم و امکان درمان مناسب آنها را مهیا کنیم.

او اضافه کرد: تست خواب، یک تست چند پارامتری است که عملکرد تعدادی از ارگان ها و سیستم های بدن انسان را در خواب ضبط و ثبت می کند؛ نوار مغز، نوار قلب، نوار عضله، نوار چشم، جریان هوای تنفسی، تلاش تنفسی و درصد اشباع اکسیژن خون از اجزای معمول یک تست خواب  محسوب می شوند.

این دکترای تخصصی علوم اعصاب و فلوشیپ اختلالات خواب، ادامه داد: برای انجام تست خواب، فرد باید یک شب را در آزمایشگاه خواب بخوابد؛ مدتی که فرد خواب است تعدادی حسگر وسایل دیگر برای ثبت اطلاعات لازم به بیمار متصل می شود، با وجود تغییر فضای خواب و اتصال تعداد زیادی الکترود و وسایل دیگر به بیماران، بیشتر بیماران در اندازه معمول در آزمایشگاه خواب، به خواب می روند، تنها تعداد اندکی از بیماران اظهار می کنند که نسبت به شرایط معمول خواب بدتری داشته اند؛ در این تست، نوار عضله از یکی از عضلات پا برای ثبت حرکات پاها و همچنین از یکی از عضلات چانه برای اندازه گیری انقباضات عضلانی گرفته می شود.

دکتر نامی، بیان کرد: از داده های تست خواب می توانیم اطلاعات زیادی به دست آوریم که بعضی از آنها شامل میزان تاخیر خواب، مراحل خواب، کیفیت خواب، نامنظمی های تنفسی مانند “آپنه” و “هایپوپنه” و تعداد ریزبرانگیختگی ها در مغز است.

او در زمینه میزان تاخیر خواب، گفت: مدت زمانی که طول می کشد تا افراد به خواب بروند در افراد سالم و بیماران مبتلا به اختلالات خواب متفاوت است؛ در تست ارزیابی خواب آلودگی در روز و میزان توانایی در بیدار ماندن نیز، میزان تاخیر خواب محاسبه می شود که بیانگر شدت خواب آلودگی افراد است.

این عضو هیات علمی دانشکده علوم نوین، اضافه کرد: یک خواب طبیعی به ترتیب شامل مراحل یک، دو، سه در بخش Non-REM و فاز REM است که چهار تا ۶ دفعه این چرخه در یک شب تکرار می شود؛ مدت این مراحل در افراد بیمار بسته به نوع بیماری آنها تفاوت دارد.

دکتر نامی با اشاره به کیفیت خواب، افزود: تعداد تمام دقایقی که فرد در خواب بوده است تقسیم بر تمام زمانی که فرد در رختخواب به سر برده، بیانگر کیفیت خواب است؛ این میزان در افراد طبیعی برابر ۸۵ تا ۹۰ درصد است، در صورتی که افراد بیمار بسته به نوع بیماری، کیفیت خواب به مراتب پایین تری دارند.

او در ادامه، گفت: نامنظمی های تنفسی مانند آپنه و هایپوپنه یکی دیگر از اطلاعات به دست آمده از این تست است، هایپوپنه به معنی کاهش جریان هوای تنفسی به میزان کمتر از ۸۰ درصد حد پایه و آپنه به معنی کاهش جریان هوای تنفسی به میزان کمتر از ۲۰ درصد حد پایه به مدت بیش از ۱۰ ثانیه است، جمع آپنه و هایپوپنه در افراد طبیعی کمتر از پنج است، اما در افراد مبتلا به سندرم آپنه، خواب گاهی تا ۶۰۰ عدد هم می رسد .

مدیرگروه علوم اعصاب دانشکده، در زمینه تعداد ریز برانگیختگی ها در مغز، بیان کرد: ریز برانگیختگی در مغز به معنی بیداری کوتاه مدت در حد چند ثانیه است که فرد متوجه آن نمی شود؛ در برانگیختگی مغزی الگوی امواج مغز ناگهان تغییر می کند و مشابه حالت بیداری می شود، ریزبرانگیختگی ها در مغز در نتیجه موارد مختلفی مانند حرکت پاها و ناراحتی های تنفسی ایجاد می شود، موارد زیاد برانگیختگی در خواب افراد می تواند نشانه ابتلای آنها به اختلالات خواب و توجیه کننده خستگی و نبود خواب کافی آنها باشد.

دکتر نامی افزود: ناهنجاری های ریتم قلبی، وضعیت بدن در مدت خواب و الگوی حرکت پاها، از دیگر مواردی است که از تست خواب به دست می آید.

در حاشیه این برنامه، از ماکت سنگی مغز انسان که در دانشکده علوم و فناوری های نوین پزشکی شیراز ساخته شده است، رونمایی شد./

 

بدون دیدگاه

اولین نفری باشید که دیدگاه می نویسید

دیدگاه خود را بیان کنید


 

سوال امنیتی را پاسخ دهید *